Pranie zasadnicze dywanu - na mokro lub z zastosowaniem innych metod

W wyniku użytkowania w sposób naturalny dywan ulega zabrudzeniu. W runie dywanu osadzają się zabrudzenia rozpuszczalne oraz nierozpuszczalne. Pierwsze z nich rozpuszcza się detergentami, drugie z nich, te które się przykleiły do włókien lub wplatały w runo trzeba spróbować usunąć z inny sposób np. wyczesać lub wytrzepać. Niebezpieczne dla dywanu są ziarenka piasku (krzemu), który mają ostre krawędzie i są mocno zaplątane we włókna, gdyż przy stąpaniu po nim nieustanie niszczą, ścierają te włókna. Niestety nie można ich skutecznie usunąć domowym odkurzaczem albo ręczną trzepaczką. Efekt dobrego wytrzepania i odkurzenia można osiągnąć tylko, przy użyciu odpowiednich maszyn. Następnie należy wyczesać z dywanu włosy, sierść itp. a na końcu oplamić go. W zależności od rodzaju dywanu i stopnia jego zabrudzenia, dobiera się metodę prania np. na mokro, lub w inny sposób. Po praniu dywan jest szczotkowany, formowany i suszony a na życzenie klienta impregnowany.

W wyniku procesu prania zasadniczego na wskroś można najskuteczniej za jednym razem, pozbyć się z dywanu bakterii, grzybów, roztoczy i innych alergenów oraz zabrudzeń i zapachów pozostawionych przez zwierzęta. Przy zastosowaniu innych metod, takiego efektu nie osiągniemy. Końcowa jakość prania zależy nie tylko od ilości zabiegów i jakości użytych środków ale także od sposobu suszenia. Dlatego odbywać się ono powinno w komorze cyrkulacyjnej, o stałej wilgotności i temperaturze. Spełnienie tego warunku gwarantuje, że dywany zachowają pierwotne kształty, wymiary i walory użytkowe. Przestrzegając technologii, uniknie się zjawiska polegającego na tym, że dywan po niewłaściwym praniu, szybciej niż normalnie ulega zabrudzeniu i przedwczesnemu zużyciu. To zjawisko występowało nagminnie jeszcze kilka lat temu i zdarza się nadal w pralniach źle wyposażonych w odpowiedni sprzęt. Trzeba pamiętać, że dywan po praniu, który na pierwszy rzut oka wygląda na czysty, wcale taki nie musi być. Pralnie osiągają wysoką jakoś usług, poza przestrzeganiem technologii, zazwyczaj mają też swoje wypróbowane sposoby, które trzymają w tajemnicy. Potrafią one przywrócić świetność nawet wiekowym i bardzo zabrudzonym dywanom.

Pranie dywanu różni się znacznie od prania wykładziny podłogowej, które jest prostsze. Wykładzina jest przystosowana do powierzchniowego czyszczenia. Można z niej wypłukać cały nagromadzony brud, gdyż łatwo dociera się do jej osnowy, która na dodatek nie jest zbyt nasiąkliwa. Wykładzina poza tym ma tę cechę, że stosunkowo szybko wysycha. Dobrze też wytrzymuje mocne maszynowe szorowanie i silne środki do rozpuszczania brudu. Natomiast dywan z uwagi na inną konstrukcję ulega zabrudzeniu na wskroś tzn. również od spodu. Zatem, jeżeli pozwala na to struktura dywanu, również na wskroś powinien być prany. Poza tym suszenie z uwagi na jego grubość, gęstość oraz rodzaj osnowy jest trudniejsze. Powinno unikać się odświeżania powierzchniowego dywanu w sposób, w jaki się to robi z wykładzinami i pozostawienie go do wyschnięcia na podłodze. Bo zanim on wyschnie, to rozwijają się w nim lawinowo, w sposób niedostrzegalny gołym okiem grzyby, bakterie i roztocza. Efekt końcowy odświeżenia dywanu w sposób, w jaki się to robi z wykładzinami, będzie zawsze połowiczny a próba dotarcia do brudu zgromadzonego głębiej w osnowie powoduje ryzyko jego przemoczenia.

Czyszczenie ekstrakcyjne

Proces czyszczenia (prania) dywanów, wykładzin, tapicerek metodą ekstrakcyjną.
Środek piorący zostaje pod ciśnieniem wprowadzany za pomocą dyszy w materiał prany (dywan, tapicerkę, wykładzinę). Strumień powoduje wypłukanie brudu, który przez końcówkę odsysającą przy dużym podciśnieniu, natychmiast zostaje usunięty z pranego materiału, do zbiornika z brudną cieczą.


Pranie to nie powoduje przemoczenia osnowy dywanu lub warstwy materiału pod tapicerką. Materiał ten zazwyczaj jest czysty i nie wymaga ingerencji z użyciem środków piorących, gdyż w niektórych przypadkach mogłoby to mu zaszkodzić.

Czyszczenie wykładzin przez:

szamponowanie - metoda ta pozwala na rozsądny kompromis pomiędzy siłą czyszczenia, a poziomem nawilżenia wykładzin, dodatkową zaletą tej metody jest intensywne szczotkowanie czyszczonych powierzchni powodujące podnoszenie włosa.

czyszczenie suchą pianą - udoskonalona metoda szamponowania, poprzez wytwarzanie piany czyszczącej w specjalnej wytwornicy (a nie na czyszczonej powierzchni), pozwala to dodatkowo obniżyć wilgotność przy podobnej intensywności czyszczenia.

czyszczenie padem, bonetowanie - to metoda polegająca na użyciu specjalnych urządzeń. Są to polerki lub szorowarki wyposażone o tzw. pad do bonetowania. Jest on wykonany z wełny, sztucznego jedwabiu lub polipropylenu i zamocowany do obracającej się tarczy. Jako jedna z profesjonalnych metod czyszczenia a zarazem bardzo prosta w użyciu, cieszy się ona dużą popularnością wśród profesjonalnych firm sprzątających.
Pady przed samym czyszczeniem są ponadto zanurzane w wodzie lub w odpowiednich środkach do bonetowania i dokładnie wyciskane. Dlatego też tego typu metoda odbywa się prawie na sucho i nie wymaga późniejszego suszenia wykładziny. Pewien stopień wilgoci padów zabezpiecza włókna wykładziny przed uszkodzeniami mechanicznymi.

czyszczenie zanieczyszczeń przy pomocy absorberów (wiórki, proszek itp.) - niezastąpiona metoda przy powierzchniach szczególnie wrażliwych na wilgoć. Czyszczenie następuje przez mechaniczne wtarcie sproszkowanego absorbera nawilżonego środkiem czyszczącym i następnie odkurzenie powierzchni połączone ze szczotkowaniem.

Czyszczenie verticali (żaluzji pionowych)

Mocno zabrudzone verticale są odplamiane a następnie podaje się je specjalnej metodzie prania chemicznego.
Następnie są one impregnowane, w miarę potrzeby na nowo są sklejane.
Mniej zabrudzone verticale czyści się techniką ultradźwiękową.

Pranie tapicerek meblowych i czyszczenie tapicerek skórzanych

Skóra, to najstarszy i najlepszy materiał tapicerski. Podczas użytkowania poddawana jest ona działaniu kilku szkodliwych czynników takich jak: wpływ temperatury otoczenia - nasłonecznienie, grzejniki, a także wpływ soli zawartych w pocie ludzkim i zwierzęcym (w przypadku zwierząt także w ślinie). Sól oraz temperatura powodują przesychanie skóry co z czasem prowadzi do jej twardnienia, a następnie powstania pęknięć, zwłaszcza w miejscach mocno naprężonych i narażonych na styczność ze skórą ludzką. Dodatkowo niefachowe czyszczenie skór z wykorzystaniem np. popularnych domowych środków piorących i czyszczących (płyny do mycia naczyń, spraje do szyb, preparaty do kurzu z silikonem, proszki do prania, itp.) przyczynią się także do jej dalszej degradacji.

Skóra w trakcie obróbki w garbarni zostaje odpowiednio spreparowana z wykorzystaniem wielu substancji nawilżających, które nadają jej miękkość i elastyczność. Jednak wraz z upływem czasu konieczne staje się ich uzupełnianie. Skóra wygarbowana nie ma zdolności do regeneracji, tak jak żywa tkanka. Należy jej w tym pomóc.

Skóra w miejscach przeznaczonych na siedziska, zużywa się przeważnie najszybciej, dlatego posiada ona warstwę ochronną, która zabezpiecza ją przed wilgocią, promieniami UV, uodparnia na działanie wysokich i niskich temperatur oraz ułatwia jej czyszczenie. Warstwa ta zużywa się jednak wraz z upływem czasu. Brak warstwy ochronnej i zabrudzenia mogą prowadzić do powstania trwałych uszkodzeń. Czyszcząc usuwamy powstałe w tym okresie zanieczyszczenia, a pielęgnując odbudowujemy warstwę ochronną, która uległa starciu. Trwała warstwa ochronna jest najistotniejszym elementem długoletniego dobrego wyglądu skóry.

Meble z tapicerką skórzaną wymagają od dwóch do czterech zabiegów konserwacyjnych w roku. Przed ich wykonaniem skórę trzeba odkurzyć i wyczyścić.
Znajomość rodzaju skóry gwarantuje optymalny dobór najbardziej odpowiednich preparatów do jej pielęgnacji i ogranicza możliwość ich błędnego stosowania.

Czyszczenie tapicerek i pozostałych elementów wnętrz samochodowych

Tapicerka samochodowa jeżeli jest wykonana z tekstyliów, to szczególnie narażona jest na zabrudzenia: resztki jedzenia, kurz, pot tłuszcz, złuszczony naskórek. W wyniku tych czynników traci ona swoje walory estetyczne i użytkowe. Dodatkowo wewnątrz materiału rozwijają się bakterie, grzyby i roztocza o roztoczach zobacz więcej

Powoduje to alergię i uczulenia zwłaszcza u dzieci. Usunięcie alergenów najskuteczniej można przeprowadzić, przez ich wypłukanie z włókien tapicerki urządzeniami ekstrakcyjnymi o praniu ekstrakcyjnym zobacz więcej. Użycie odpowiednich środków w trakcie tej czynności, utrudnia drobnoustrojom dalszy rozwój i rozmnażanie. Po praniu, by odzyskać swój dawny wygląd i walory użytkowe, tapicerka powinna być zaimpregnowana..

Pozostałe elementy samochodu są myte i odtłuszczane, na końcu na części plastikowe nakłada się preparat ochronny, który odświeża i pogłębia barwy tych elementów.

Czyszczenie tapicerki skórzanej zobacz więcej.

Dezynfekcja układu wentylacji i klimatyzacji samochodowej

Dezynfekcję przeprowadza się następującymi metodami:

• ozonowania, w tej metodzie wykorzystuje się silne działanie utleniające ozonu. Dzięki tej właściwości likwiduje się przykre zapachy dymu tytoniowego i stęchlizny. Ozon jest niebieskim gazem, o większej gęstości od powietrza. W stanie wolnym występuje w atmosferze, powstaje w jego górnych warstwach pod wpływem promieniowania ultrafioletowego w wyniku rozpadu cząsteczek O2 . Powstaje także w temperaturze łuku elektrycznego podczas uderzeń piorunów, pozostawiając po sobie charakterystyczny zapach. Do celów przemysłowych wytwarzany jest w specjalnych generatorach. Ozon ma bardzo szerokie zastosowanie w przemyśle i medycynie. Wykorzystywany jest w dezynfekcji między innymi samochodów. Wnika on głęboko do wnętrza tapicerowanych siedzeń utleniając znajdujące się tam bakterie, grzyby i drobnoustroje, które opierają się innym technikom prania i czyszczenia. Działanie bakteriobójcze ozonu jest około 50 razy skuteczniejsze i 3000 razy szybsze niż chloru.


• przy wykorzystaniu środków chemicznych, bezpośrednio do układu wentylacji dozuje się płyn dezynfekujący, w różnej postaci, szczególnie na powierzchnię parownika. Metoda bardzo skuteczna ale wymaga fachowej obsługi, gdyż w niektórych samochodach przy jej zastosowaniu może dojść do uszkodzenia znajdujących się w układach wentylacji czujników.


• ultradźwiękową, w tej metodzie dezynfekcje układów klimatyzacyjnych przeprowadza się z wykorzystaniem ultradźwiękowego rozpylenia środka chemicznego we wnętrzu całego pojazdu. Metoda ta pozwala na wniknięcie preparatu nie tylko w zakamarki parownika i układu wentylacji ale także w tapicerkę.

Dezynfekcję w układzie wentylacyjnym samochodu, zaleca się przeprowadzić dwukrotnie w ciągu roku.

Czyszczenie dachów

Mchy, grzyby i porosty powodują degradację pokryć dachowych, która postępuje w wyniku chemicznego rozpuszczania podłoża, do którego w/w mocno się przytwierdzają. Sposób usuwanie mchów, grzybów i porostów z pokryć dachowych zależy od ich rodzaju.

Powierzchnie dachu spryskuje się preparatem do usuwania porostów, dostosowanym do rodzaju pokrycia a następnie oczyszcza silnym strumieniem wody, przy użyciu agregatu wytwarzającego wysokie ciśnienie.

Po oczyszczeniu, powierzchnie dachu trzeba zaimpregnować, zabezpiecza go to na długo przed ponownym zarastaniem.

Jeżeli okaże się, że po oczyszczeniu dachówki betonowej, ma ona uszkodzenia powłoki akrylowej wywołane porostami, to trzeba na jej powierzchnię nanieść nową warstwę farby. Jeżeli po latach użytkowania powstały mikropęknięcia, to koniecznym jest zastosowanie farby o specjalnych właściwościach. Wytwarza ona na powierzchni dachówek elastyczną, uszczelniającą warstwę. To rozwiązanie stosuje się wówczas, kiedy dachówki nie były po opuszczeniu fabryki powtórnie malowane. Prace są wykonywane przy użyciu sprzętu przeznaczonego do prac na wysokościach.

Mycie elewacji

Właściwy dobór metody oczyszczania elewacji jest bardzo ważny.
Przystąpienie do czyszczenia powinno być poprzedzone wykonaniem dokładnych oględzin, które mają za zadanie określenie rodzaju i stopnia zniszczenia materiału, z którego wykonana jest elewacja i grubości nawarstwień zabrudzenia, a także jego głębokości.

• Metody mokre
Obok tradycyjnych metod czyszczenia elewacji coraz większą popularność zdobywają metody hydrodynamiczne, przy których stosuje się specjalne urządzenia. W prostych systemach czyszczących używa się tylko wody zimnej. W bardziej skomplikowanych, można ją ogrzewać do temperatury od 90 do 140°C. Działanie gorącej wody jest bardziej intensywne. Skraca to czas czyszczenia i pozwala usunąć tłuste zabrudzenia. W temperaturze około 140°C woda po wyjściu z dyszy zamienia się w parę. Para wodna ma słabsze działanie mechaniczne, dlatego nie likwiduje zanieczyszczeń, które głęboko wniknęły w podłoże. Skutecznie natomiast rozmiękcza i usuwa powierzchniowe nawarstwienia organiczne i mieszane. Aby zwiększyć skuteczność czyszczenia, elewacje poddaje się działaniu strumienia wody pod ciśnieniem do 230 bar. Do tego celu stosuje się agregaty ciśnieniowe, które jednocześnie mogą podgrzewać wodę.


• Metody suche
Jedną z metod czyszczenia na sucho jest oczyszczanie powierzchni ścierniwem, podawanym w strumieniu powietrza pod ciśnieniem. Ziarna ścierniwa, uderzając w powierzchnię, odrywają nawarstwienia powierzchniowe, odsłaniając leżące pod nimi warstwy. W zależności od rodzaju i stanu podłoża, stosuje się ścierniwa o różnej twardości i różnym kształcie ziaren: piasek kwarcowy, mikrokulki szklane, pył marmurowy, zmielone skorupki orzechów, a nawet mikrokrystaliczne proszki węglanów sodu. Intensywność czyszczenia można regulować ciśnieniem powietrza. Czyszczenie na sucho jest szybkie i skuteczne. Trudno natomiast uzyskać równomierny efekt ścierania, a niektóre elementy lub krawędzie detali mogą ulec zniszczeniu. Do metod suchych zalicza się metodę opracowaną przez firmę Thomann-Henry®. Na naszym rynku pojawiła się niedawno i nie ma jeszcze polskiej nazwy. Potocznie nazywa się ją gumkowaniem. Polega ona na natryskiwaniu na elewację pod małym ciśnieniem - 0,88 do 2,94 bar. - bardzo drobnego pudru pochodzenia roślinnego lub mineralnego. Średnica ziaren wynosi od 100 do 20 mikrometrów. Ziarenka mają niewielką masę i są natryskiwane pod małym ciśnieniem, dlatego uderzają o powierzchnię z małą siłą, delikatnie ją wygładzając. Strumień sprężonego powietrza po dojściu do przeszkody rozbija się wraz z większością zawartych w nim cząsteczek pudru. W 1 mm3 jest od 1000 do 125 000 ziarenek pudru (w zależności od średnicy). Średnica cząstek pudru jest dobierana po oględzinach obiektu lub elementu przeznaczonego do oczyszczenia. Metoda jest tak delikatna, że można nią czyścić nawet freski.


• Metoda chemiczna
Polegają one na rozpuszczaniu nawarstwień i spłukaniu produktów reakcji. Stosowanie metod chemicznych wymaga wiedzy i umiejętności. Zaletą tych metod jest to, że aktywne składniki kompozycji czyszczących można dobrać do wybranego materiału i rodzaju zanieczyszczeń. Problemem jest jednak usunięcie produktów reakcji. Typowe kompozycje czyszczące składają się z substancji powierzchniowo czynnej i rozpuszczalnika - najczęściej wody. Substancjami aktywnymi mogą być sole nieorganiczne (wodorowęglan amonowy, fosforany, fluorek amonowy), kwasy (fluorowy, fosforowy). Nie stosuje się obecnie kwasów solnego, siarkowego czy azotowego, jak również prostych zasad wodorotlenku sodu i potasu, ponieważ tworzą one rozpuszczalne sole. Elementy z piaskowca można czyścić roztworem kwasu fluorowodorowego. Smolistą patynę z powierzchni np. wapieni czy dolomitów można usunąć, stosując roztwór kwaśnego węglanu amonu i kwaśnego węglanu sodu. W wypadku trudnych do zlikwidowania zanieczyszczeń można zmiękczyć je chemicznie, a następnie wyczyścić mechanicznie. Do usunięcia tłustych i rdzawych plam stosuje się kompresy nasączone roztworem kwaśnego cytrynianu amonowego oraz perhydrolu (30% wodnego roztworu nadtlenku wodoru H₂O₂). Popularnym dodatkiem do wody są detergenty. Nie powinno ich być w wodzie więcej niż 1%. Detergenty to chlorki, dlatego użyte w większej ilości mogą doprowadzić do zasolenia elewacji. Jednoprocentowy dodatek wystarcza, aby zmniejszyć napięcie powierzchniowe wody.

Usuwanie graffiti

Najbardziej rozpowszechnioną metodą usuwanie napisów z elewacji i innych obiektów, jest metoda mieszana tzn. chemiczna i mokra. Najtrudniejsze do usunięcia jest graffiti z porowatych i chłonnych materiałów jakimi są tynki, cegły i piaskowiec. Pierwszym krokiem przy tego typu zabiegach jest chemiczne zniszczenie powłoki farby, by następnie przy wykorzystaniu wysokiego ciśnienia wody wypłukać złuszczoną i rozpuszczoną farbę z materiału, w który ona wchłonęła Więcej można się dowiedzieć na ten temat przy opisie oczyszczania elewacji zobacz więcej czyszczenie elewacji.

Po tycz zabiegach zabezpiecz się czyszczone podłoże preparatem, które w przyszłości ułatwia usunięcie graffiti.

Roztocza - najpopularniejsze zwierzątka domowe

Rząd pajęczaków (Arachnida) obejmujący zwierzęta od mikroskopijnych do 3-centymetrowych. Te znajdujące się w naszych mieszkaniach, które są odpowiedzialne za alergie, są bardzo małe. W 1 gramie kurzu z łóżka można znaleźć 3000 maleńkich roztoczy. 1 gram naskórka człowieka wystarczy, by wyżywić 100 tys. Roztoczy.

Te żyjące w domach należą do trzech gatunków: Dermatophagoides pteronyssinus, Dermatophagoides fainae i Euroglyphus maynei. Są to pajęczaki o wielkości 0,3-0,4 mm.

Co uczula? Białka zawarte w odchodach roztoczy tych mikroskopijnych pajęczaków. Można je znaleźć w każdym domu, szczególnie tam, gdzie jest ciepło i wilgotno, gdzie jest dużo kurzu i rzadko się wietrzy. Najbardziej dokuczają alergikom jesienią.
Najwięcej mieści się w dywanach, materacach, poduszkach, kołdrach - i pluszowych misiach (w których jest ich 2.5 razy więcej na mm2 niż w łóżku). Żywią się głównie kawałkami skóry i naskórka, które zrzucamy w normalnym procesie ich wymiany.
Roztocza (Dermatophagoides farinae; D. pteronissinus) żyją w optymalnych warunkach do 3 miesięcy, co 3 tygodnie produkując 25-30 nowych osobników każde. Najchętniej żyją i rozmnażają się w temperaturach od 18°C do 25°C i przy wilgotności 60-80%.
Potrzebują średnio 3 do 4 miesięcy, aby osiągnąć po okresie larwalnym wiek dojrzały, tak aby mogły się rozmnażać. Samica składa około 30-50 jaj. Jednak w optymalnych warunkach czas przeżycia może się zwiększyć nawet do 500 dni, a płodność do 105 jaj.

Dla alergików ważniejsze od roztoczy są ich odchody - każdy owad długości ok. 0.5mm produkuje około 20 w ciągu dnia. Łyżeczka kurzu (ok 1g) może zawierać 250,000 takich odchodów. Są one przy tym bardzo małe (10-24um w porównaniu np. do 100um grubości włosa), że każdy podmuch czy poruszenie wznosi ich chmurę. Enzym (białko) DER p1, którego roztocza używają do trawienia skóry, jest jednym z najsilniejszych alergenów - czynników wywołujących katar sienny, skazę czy astmę.

Dzieci w wieku niemowlęcym mają szczególnie korzystne warunki do wdychania silnie uczulającego antygenu, co powoduje, że objawy uczulenia można stwierdzić już nawet u niemowlaków.

Oprócz sypialni należy zadbać o miejsca w domu, w których najwięcej przebywamy - kanapa, fotel, wersalka, dywan, szczególnie przed telewizorem. Podobny problem z roztoczami występuje we wnętrzu samochodu.